اخبار جدید

• لامپری انگل پهباد زیردریاها

  در ۹ فوریه ۲۰۲۶، شرکت لاکهید مارتین از یک وسیله نقلیه زیرآبی خودمختار چندمنظوره به نام Lamprey MMAUV (Multi-Mission Autonomous Undersea Vehicle) رونمایی کرد. این پهپاد زیرآبی که به «لامپری» (نوعی ماهی انگل‌مانند) تشبیه شده، قابلیت چسبیدن به بدنه کشتی‌ها یا زیردریایی‌ها را دارد و مانند یک انگل یا رِمورا (ماهی مکنده) عمل می‌کند.نحوه کارکرد آن چطور است؟ چسبیدن به بدنه (Latch on): این وسیله با استفاده از لنگرهای یکپارچه docking anchors به بدنه هر کشتی یا زیردریایی (دوست یا حتی دشمن در برخی سناریوها) می‌چسبد، بدون اینکه نیاز به تغییر یا اصلاح روی کشتی میزبان باشد. شارژ مجدد باتری: در حالی که به کشتی چسبیده، از هیدروژنراتورهای داخلی (hydro-generators) استفاده می‌کند که انرژی جنبشی جریان آب ناشی از حرکت کشتی را به برق تبدیل می‌کنند. این کار باعث می‌شود پهپاد با باتری ۱۰۰٪ شارژ به منطقه عملیات برسد و مشکل محدودیت باتری در وسایل زیرآبی خودمختار را حل کند. جدا شدن و عملیات مستقل: پس از جدا شدن، می‌تواند به طور کامل مستقل عمل کند، روی بستر دریا کمین کند، با دیگر سیستم‌های بدون سرنشین هماهنگ شود و مأموریت‌های مختلف را بدون دخالت انسان اجرا کند.

• پیگیری قضایی تخریب تخت جمشید

  در پی حک یادگاری بر بخشی از دیواره‌های تاریخی مجموعه باستانی تخت جمشید، پیگیری قضایی متخلفان در دستور کار اداره حقوقی میراث فرهنگی استان فارس قرار گرفت. رئیس اداره حقوقی و املاک اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس از پیگیری قاطع و همه‌جانبه تخلف صورت‌گرفته در مجموعه جهانی تخت جمشید خبر داد.

• هوش مصنوعی در صنعت دارو وارد می شود

  نوارتیس می‌گوید هوش مصنوعی زمان انتخاب محل انجام کارآزمایی را از چند هفته به یک جلسه دو ساعته کاهش داده است.

• "سراپرده خورشید" کتابی تازه در بازار نشر

  نافذ همداني؛ شاعري كه عشق و انديشه را به زبان كلاسيك پيوند زد؛ كسي كه جهان را حیرت‌انگیز می‌دید و حقيقت را فراتر از پندار آدمي می‌جست...

• طاق صلح افتتاحیه المپیک زمستانی

  دیگ آتشدان آرکو دلا پیس در مراسم المپیک زمستانی ۲۰۲۶ در میلان، ایتالیا روشن می‌شود.

• سنگ‌آسمانی مریخی که به زمین سقوط کرد، مملو از آب باستانی است؛ اسکن‌های جدید پرده از راز آن برمی‌دارند

  یک مطالعه جدید نشان داده است که سنگ‌آسمانی نمادین "زیبای سیاه" (Black Beauty) حاوی مقادیر آب پنهان بسیار بیشتری نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، است. این صخره که از مریخ به زمین سقوط کرده، می‌تواند سرنخ‌هایی درباره گذشته آبی سیاره سرخ آشکار کند.

• نکات کلیدی از اظهارات سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در مصاحبه با شبکه راشا تودی:

  ▪️ صدراعظم آلمان، فردریش مرتز، در اصل در حال آماده‌سازی کشور برای جنگ است. ▪️ طرح‌های غرب برای جنگ با روسیه از طریق اوکراین با شکست مواجه شده است. ▪️ لاوروف شایعات مبنی بر حمله روسیه به اروپا را احمقانه خواند. ▪️ اظهارات سیاستمداران اروپایی در تماس‌های محرمانه با روسیه با مواضع آنان تفاوتی ندارد. ▪️ اروپا در تلاش است تا مذاکرات آغاز شده بین روسیه و ایالات متحده در مورد اوکراین را مختل و متوقف کند. ▪️ وجدان روسیه کاملاً پاک است، زیرا اوکراین را بی‌طرف و غیرهسته‌ای به رسمیت شناخت. ▪️ اگر مسئله حل‌وفصل اوکراین حل نشود، تضمین‌های امنیتی برای پمپاژ سلاح به اوکراین استفاده خواهد شد. ▪️ مسکو نسبت به اقدامات دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در قبال روسیه احساسات دوگانه دارد. ▪️ روسیه بارها به ایالات متحده توضیح داده که مسئله اصلی در حل بحران اوکراین مربوط به مردم است، نه قلمروها. ▪️ این اوکراین بود که شروع به حمله به زیرساخت‌های انرژی کرد؛ روسیه اولین نبود. ▪️ روسیه و ایالات متحده در حال حاضر در قالب‌های گسترده‌ای در حال گفت‌وگو هستند.

• بازیابی آب از پساب شور آلوده می‌تواند عرضه آب را افزایش و آسیب زیست‌محیطی را کاهش دهد

  جهان در جستجوی آب پاک بیشتر است. توفان‌های شدید و هوای گرم‌تر، خشکسالی‌ها را تشدید و مقدار آب پاک زیرزمینی و در رودخانه‌ها و دریاچه‌های سطحی را کاهش داده است. تحت فشار برای تأمین آب آشامیدنی و آبیاری، مردم در سراسر جهان در تلاش هستند تا بفهمند چگونه آب را به روش‌های مختلف ذخیره، حفظ و بازیافت کنند، از جمله بازاستفاده از فاضلاب تصفیه‌شده و جدا کردن املاح ارزشمند از آب دریا. اما به رغم تمام آب پاکی که ممکن است این فرآیندها تولید کنند، آن‌ها و همچنین صنایع پرمصرف آب مانند معدن‌کاری، تولید و صنعت انرژی، به ناچار نوعی مایع به نام پساب شور (Brine) بر جای می‌گذارند: آبی که حاوی غلظت‌های بالایی از نمک، فلزات و سایر آلاینده‌ها است. آخرین ارزیابی موجود از تولید پساب شور در سطح جهان نشان می‌دهد که این مقدار ۲۵.۲ میلیارد گالن در روز است، که کافی است تا تقریباً ۶۰,۰۰۰ استخر شنای المپیک را هر روز پر کند. این مقدار حدود یک دوازدهم مصرف روزانه آب خانگی در ایالات متحده است. با این حال، این برآورد پساب شور مربوط به سال ۲۰۱۹ است؛ از آن زمان تاکنون، تخمین زده می‌شود تولید پساب شور به دلیل گسترش مستمر کارخانه‌های نمک‌زدایی افزایش یافته است. این حجم زیادی از آب است، اگر بتوان آن را تمیز و قابل استفاده کرد.

• تبریز عصر مشروطه مدرن‌تر از تبریز معاصر بود

  براساس منابع مستندی که در راستای تحقیقات این کتاب به دست آمده، الگوی مدیریت شهری تبریز عصر مشروطیت را می‌توان حتی با نمونه‌های کشورهای مدرن امروزی از اسکاندیناوی تا آمریکا مقایسه کرد. به نقل از ایبنا، نتایج تحقیقات به عمل آمده در کتاب «تکوین نهادهای جدید شهری در تبریز عصر مشروطه» نشان می‌دهد، تبریز عصر مشروطه نه‌تنها مدرن‌تر از تبریز معاصر بود بلکه تنه به تنه شهرهای مدرن جهان می‌زده است. مرتضی شهسواری، نویسنده این کتاب در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در تبریز اظهار داشت: براساس منابع مستندی که در راستای تحقیقات این کتاب به دست آمده، الگوی مدیریت شهری تبریز عصر مشروطیت را می‌توان حتی با نمونه‌های کشورهای مدرن امروزی از اسکاندیناوی تا آمریکا مقایسه کرد. وی در پاسخ به این‌که «ایده این پژوهش و نوشتن کتاب از کجا آمد؟» گفت: ایده ابتدایی این کتاب از یک کلاسی در دوره دکترای تاریخ دانشگاه تبریز پیرامون انجمن ایالتی تبریز شروع و بعدها منشأ کتاب حاضر شد. این پژوهشگر تاریخ معاصر با بیان این‌که در تحقیقات صورت‌گرفته تلاش کردم ضمن پاسخ به سوالات ذهنی خود، تجربه‌های موفق عصر مشروطه را برای مردم عصر حاضر بازگو کنم، گفت: به طور حتم بسیاری از زوایای تجربیات موفق گذشته می‌تواند الگوی مناسب و چراغ راه مسئولان در دوره کنونی باشد. شهسواری تاکید کرد: به طور حتم جامعه امروزی پازل گم‌شده خود در حوزه الگوهای حکمرانی شهری و اجتماعی را می‌تواند در تبریز عصر مشروطه به عنوان پیشگام نوآوری در ایران جست‌وجو کند. این استاد دانشگاه با بیان این‌که الگوی مدیریت شهری انجمن ایالتی تبریز در عصر مشروطه یک الگوی مدرن و پیشرفته بود که نه‌تنها نسبت به زمان خود بلکه حتی در مقایسه با عصر حاضر نیز قابل قیاس با شهرهای موفق آمریکا و اروپاست.

• ماه برفی امشب بر بالای عینالی می درخشید

  ماه برفی در اصل یک نام فولکلور و فرهنگی است که به ماه کامل فوریه داده شده و نشان‌دهنده اوج زمستان، برف‌های سنگین و چالش‌های فصل سرما در نیمکره شمالی است. این نام‌گذاری زیبا، پیوند عمیق انسان با چرخه طبیعت و رصد آسمان را نشان می‌دهد.

• نورهای گرم بادکنک ها در تیرگی سرمای فقر

  و انسان ها ، روزی، بدانند که به سرمای فقر نمی‌توان عادت کرد— فقط می‌توان آن را گرم کرد.

• بازاندیشی در تروا: چگونه سال‌ها صلحِ حساب‌شده، نه جنگی حماسی، این شهر عصر مفرغ را شکل داد

  شهری را تصور کنید که هزاران سال شکوفا بود؛ خیابان‌هایی پر از کارگاه‌ها و بازارها و خندهٔ کودکان داشت، اما در حافظهٔ جمعی تنها با یک شب آتش به یاد آورده می‌شود. آن شهر، تروا است. مدت‌ها پیش از آن‌که حماسه‌های هومر سقوطش را جاودانه کنند، تروا مکانی برای زندگی روزمره بود. کوزه‌گران خمره‌ها و کاسه‌هایی می‌ساختند که سرنوشت‌شان سفر به فراتر از محدودهٔ شهر بود؛ در افق‌هایی گسترده از دادوستد و پیوند. ابزارهای مفرغی در کارگاه‌ها به صدا درمی‌آمدند. بازرگانان در بازار صدا می‌زدند و کودکان بر مسیرهای آفتاب‌خورده دنبال هم می‌دویدند. این ضربان واقعی تروا بود—داستانی که تاریخ آن را از یاد برده است. اشعار حماسی هومر در اواخر سدهٔ هشتم پیش از میلاد—ایلیاد و اودیسه—تصاویری نیرومند را در حافظهٔ فرهنگی غرب حک کردند: پهلوانانی در نبرد، اسبی چوبی که از دروازه‌های شهر عبور می‌کند و شعله‌هایی که تاریکی شب را می‌لیسند. اما این پایان نمایشی، داستانی بسیار طولانی‌تر و شگفت‌انگیزتر را پنهان می‌کند: سده‌ها همکاری که در سازمان اجتماعی روزمره ریشه داشت. داستانی که می‌توان آن را صلح تروا نامید. این حافظهٔ گزینشی منحصر به تروا نیست. در سراسر تاریخ، فروپاشی‌های تماشایی بر تصور ما از گذشته سلطه یافته‌اند: آتش‌سوزی رم در سال ۶۴ میلادی، ویرانی کارتاژ در ۱۴۶ پیش از میلاد، یا سقوط پایتخت آزتک‌ها، تنوچتیتلان، در ۱۵۲۱ میلادی. فاجعه‌های ناگهانی، زنده و به‌یادماندنی‌اند. اما کار آهسته و شکنندهٔ حفظ ثبات، آسان‌تر نادیده گرفته می‌شود. صلح تروا به معنای نبود تنش یا نابرابری نبود. بلکه توانایی روزمرهٔ مدیریت آن‌ها بدون ازهم‌پاشیدن جامعه بود؛ ظرفیتی برای جذب فشار از طریق همکاری‌های عادی، نه مداخله‌های نمایشی.

• شبکه‌های اجتماعی موجب افزایش اختلالات سلامت روان و افکار خودکشی در میان نوجوانان می‌شوند، به‌ویژه در میان دختران

  اختلالات اضطرابی-افسردگیِ ترکیبی و افکار خودکشی، قلدری آنلاین، کاهش عزت‌نفس، مصرف الکل، کانابیس و مواد روان‌گردان… شبکه‌های اجتماعی از آسیب‌پذیری جوانان سوءاستفاده می‌کنند و عملاً به تقویت برخی اختلالاتی کمک می‌کنند که نوجوانان مستعد آن‌ها هستند. این نتیجهٔ گزارش گسترده‌ای است که توسط آژانس ملی ایمنی سلامت غذا، محیط زیست و کار فرانسه منتشر شده و سازوکارهای پشت ابزارهای بازاریابی دیجیتال را که برای هدف‌گیری آسیب‌پذیری‌ها و نقاط ضعف عاطفی خاص دوران نوجوانی طراحی شده‌اند، واکاوی می‌کند.

• چشم‌انداز زمستانی

  این نقاشی، یک صحنه آرام و روستایی از زمستان روسیه را به تصویر می‌کشد. برف عمیق و تازه تمامی زمین و روی درختان جنگل را پوشانده است. آسمان ابری و خاکستری رنگ، حال و هوای خاص روزهای سرد زمستانی را القا می‌کند.

• پکن؛ سقوط ژنرال ارشد برای ارتش چین چه معنایی دارد؟

  سقوط ژانگ یوکسیا، ژنرال بلندپایه چین که از افراد نزدیک به شی جین‌پینگ شناخته می‌شد، نشان‌دهنده ابعاد گسترده کارزار ضدفساد رهبر چین در ارتش است و قدرت او را بیش از پیش تثبیت می‌کند. اگرچه چین پیش از این نیز ژنرال‌های ارشد خود را پاکسازی کرده بود، اما اعلام خبر تحقیق درباره فساد ژانگ یوکسیا، نایب‌رئیس کمیسیون قدرتمند مرکزی نظامی ، ناظران امور دفاعی را شوکه کرده است. سقوط این کهنه‌سرباز سرشناس که متحد نزدیک شی جین‌پینگ تلقی می‌شد، نشان‌دهنده عمق مبارزه رهبر چین با فساد در نیروهای مسلح و تثبیت هرچه بیشتر قدرت اوست. ژانگ ۷۵ ساله، نایب‌رئیس کمیسیون مرکزی نظامی بوده است؛ نهادی که نظارت بر ارتش چین را بر عهده دارد و ریاست آن با شخص شی جین‌پینگ است. وزارت دفاع چین روز شنبه اعلام کرد که ژانگ و یک ژنرال دیگر عضو این کمیسیون به نام لیو ژنلی، «مظنون به نقض جدی انضباط و قانون» هستند؛ عبارتی که معمولا به عنوان کنایه‌ای برای فساد مالی به کار می‌رود. سرمقاله روزنامه «ارتش آزادی‌بخش خلق» اشاره کرد که این دو نفر «سیستم مسئولیت نهایی رئیس کمیسیون مرکزی نظامی» (یعنی اقتدار مطلق شی) را به‌طور جدی زیر پا گذاشته و تضعیف کرده‌اند. از محل نگهداری این دو نفر اطلاعی در دست نیست و جزئیاتی درباره اتهام‌های آن‌ها ارائه نشده است.

• چگونه کشتار و آدم‌ربایی‌های دولتی در آرژانتین، مادران را به مقاومت و طغیان واداشت — و نهایتاً به پیروزی رساند

  یک سری تیراندازی توسط مأموران فدرال مهاجرت، از جمله دو مورد مرگ در مینیاپولیس، اعتراضات شدید محلی و ملی را علیه عملیات اجرای قوانین مهاجرت دولت ترامپ برانگیخته است. مأموران فدرال مهاجرت، «رنه نیکول گود» ۳۷ ساله — مادر سه فرزند — و «الکس پِرِتی» پرستار ۳۷ ساله را در فاصله چند هفته در ژانویه ۲۰۲۶ کشتند. از زمانی که دونالد ترامپ در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ ریاست جمهوری را بر عهده گرفت، مأموران مهاجرت و گمرک (ICE) هزاران نفر را در سراسر کشور، از جمله شهروندان و مقیمان قانونی آمریکا بازداشت کرده‌اند. حداقل ۱۱ نفر مورد اصابت گلوله قرار گرفته‌اند، از جمله یک مهاجر ونزوئلایی در مینیاپولیس در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۶. کودکان و نوزادان نیز هدف گاز اشک‌آور قرار گرفته‌اند..اقدامات اجرایی مهاجرت فدرال در آمریکا از آوریل ۲۰۲۵ شروع به ایجاد نگرانی‌های حقوق بشری کرد، زمانی که مأموران فدرال نقاب‌دار با لباس غیررسمی شروع به بازداشت دانشجویان بین‌المللی کردند. به گفته منابع اجرای قانون فدرال، به طور تاریخی در ایالات متحده، پلیس و سایر نیروهای امنیتی رسمی دولت تقریباً منحصراً در عملیات مخفی برای محافظت از ایمنی مأمور و حفظ یکپارچگی تحقیقات جاری از پوشش صورت استفاده کرده‌اند. سازمان جهانی حقوق بشر عفو بین‌الملل شروع به استفاده از عبارت «اثر ترامپ» کرده است تا نقاب زدن و سایر اقدامات دولت را توصیف کند که به باور این سازمان، نقض استانداردهای جهانی حقوق بشر است. از سوی دیگر، خشونت مأموران ICE نیز خلاف قانون بین‌الملل است – همانطور که خشونت پلیس به طور گسترده‌تر نیز هست. چندین اصل سازمان ملل متحد الزام می‌کند که اقدام پلیس در تمامی اوقات توسط قانونمندی، ضرورت، تناسب و عدم تبعیض هدایت شود. هرگونه استفاده از زوری که با این اصول مطابقت نداشته باشد، نقض حقوق بین‌ملل است. راهنمای پلیسی عفو بین‌الملل بر اساس این استانداردها است. این راهنما توضیح می‌دهد که پلیس باید ابتدا تلاش کند از ابزارهای غیرخشونت‌آمیز مانند دستورات شفاهی، مذاکره و اخطار استفاده کند. هنگامی که استفاده از زور ضروری است، مأموران باید «کم‌آسیب‌ترین ابزارهایی که احتمالاً مؤثر باشند» را به کار گیرند. در چنین مواردی، اصل تناسب الزام می‌کند که «آسیب ناشی از استفاده از زور هرگز نباید بیشتر از خسارتی باشد که می‌خواهد از آن جلوگیری کند.» قتل‌های گود و پرتی در روز روشن رخ داد. تحلیل ویدیوها نشان می‌دهد که گود در حال تلاش برای دور کردن وسیله نقلیه خود از صحنه بود که یک مأمور ICE سه بار به او شلیک کرد. پرتی سلاحی در هولستر داشت، اما شواهد شاهدان و ویدیوها نشان می‌دهد که پیش از آنکه یک مأمور فدرال به طور مرگبار به او شلیک کند، خلع سلاح شده بود.

• گرینلند ، اسمی که بیشتر شنیده می شود

  دانمارک در قرن هجدهم و با ورود مبلغ مذهبی هانس اگه در سال ۱۷۲۱ گرینلند را استعمار کرد؛ این رویداد آغاز دوران استعماری این منطقه به شمار می‌رود. در سال ۱۹۱۶، ایالات متحده جزایر هند غربی دانمارک – که امروزه جزایر ویرجین ایالات متحده نامیده می‌شوند – را به قیمت ۲۵ میلیون دلار طلا خریداری کرد. در بخشی از آن معاهده، واشنگتن اعلام کرد که با گسترش «منافع سیاسی و اقتصادی» دولت دانمارک به کل گرینلند مخالفتی ندارد و بدین ترتیب حاکمیت دانمارک را به طور رسمی به رسمیت شناخت.

• به علت آلودگی هوا مدارس ابتدایی استان آذربایجان شرقی در روز چهارشنبه غیرحضوری شد.

  در روز چهار‌شنبه، فعالیت مدارس شهرستان‌های تبریز، اسکو، عجب شیر، آذرشهر، بناب و دو بخش (مرکزی شبستر و صوفیان) در مقاطع پیش دبستانی تعطیل و مقاطع تحصیلی ابتدایی شیفت صبح و بعد از ظهر به صورت غیرحضوری و در بستر شاد انجام شود. امتحانات مقطع دبیرستان مدارس برگزار و طبق روال عادی خواهد بود. دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی و ادارات در سطح استان به روال عادی دایر و فعالیت خواهند نمود. مقرر شد گشت و کنترل برای تداوم تعطیلی موقت کارخانه‌های آلاینده در حاشیه شهر‌های ذکر شده آلوده تداوم داشته باشد.

• ناپارنیک همان رفيق نقاشی ویاچسلاو سامارین

  نقاشی حس تنهایی در طبیعت سخت شمال، دوستی انسان با حیوان و گرمای زندگی روزمره در برابر سرمای بیرون را منتقل می‌کند. ویاچسلاو سامارین ، نقاش برجسته روسی-شوروی (متولد ۱۹۳۸ در مسکو، درگذشته ۲۰۲۳ در اسمولنسک)، یکی از هنرمندان بود. او در سبک رئالیسم شوروی کار می‌کرد و آثارش اغلب به زندگی روستایی، شمال روسیه، جنگ و مردم عادی می‌پرداخت.نقاشی «ناپارنیک» (Напарник، به معنای «همکار» یا «شریک» / «رفيق») در سال ۱۹۷۹ خلق شده است.توضیح نقاشی این اثر یک صحنه زمستانی آرام و صمیمی در یک کلبه چوبی روستایی (ایزبا) در تایگا (جنگل‌های شمالی روسیه) را نشان می‌دهد

• علم چه می‌گوید؛ ماه کامل و بیخوابی‌‌های شبانه، چکار کنیم؟

  چرا بعضی افراد در شب‌های «ماه کامل» به‌سختی می‌خوابند و چگونه می‌توان با راهکارهای علمی خواب بهتری داشت؟ قرن‌هاست که پدیده «ماه کامل» با مشکل خواب آشفته، دیدن رویاهای عجیب و بی‌قراری‌های شبانه پیوند خورده است و بسیاری می‌گویند در چنین شب‌هایی دیرتر به خواب می‌روند، خوابشان سبک‌تر است یا نیمه‌شب بیدار می‌شوند. تا مدت‌ها این تجربه‌ها به خرافه، تلقین ذهنی یا باورهای فرهنگی نسبت داده می‌شد، اما پژوهش‌های علمی نشان دادند که این مشکل می‌تواند ریشه در فیزیولوژی یا ویژگی‌های زیستی فرد داشته باشد. در ادامه، ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا «ماه کامل» می‌تواند خواب انسان را مختل کند و دیگر اینکه، افرادی که به این پدیده حساس هستند، چه کارهایی انجام دهند تا خواب بهتری داشته باشند.